Online winkelen is vandaag de dag niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Met enkele klikken bestellen we kleding, meubels of elektronische toestellen vaak zonder deze vooraf in het echt te hebben gezien. Maar wat als het product toch niet aan de verwachtingen voldoet of als u zich bedenkt? In dat geval biedt het herroepingsrecht een belangrijke bescherming.
Een bescherming voor de consument
Het herroepingsrecht geeft consumenten de mogelijkheid om binnen een termijn van veertien kalenderdagen af te zien van een aankoop die op afstand werd gesloten bijvoorbeeld via een webshop, mail of telefoon.
Binnen deze termijn kan de consument zonder opgave van reden de aankoop annuleren. Met andere woorden: u mag gewoon van gedachten veranderen, zonder dat daar een verantwoording voor nodig is.
Zodra u beslist om het herroepingsrecht uit te oefenen, moet u de onderneming hiervan op de hoogte brengen. Vervolgens dient het product zo snel mogelijk te worden teruggestuurd volgens de instructies van de onderneming.
Het uitgangspunt van het herroepingsrecht is eenvoudig: bij aankopen op afstand heeft de consument niet de mogelijkheid om het product vooraf te bekijken of te testen zoals in een fysieke winkel.
Niet onbeperkt van toepassing
Hoewel het herroepingsrecht een ruime bescherming biedt, is het niet in alle situaties van toepassing. De wet voorziet namelijk in een aantal uitzonderingen.
Zo geldt het herroepingsrecht niet voor goederen die op maat gemaakt zijn of gepersonaliseerd zijn. Ook voor verzegelde goederen die om hygiënische redenen niet kunnen worden teruggenomen na het verbreken van de verzegeling, voor snel bederfbare goederen en digitale inhoud die onmiddellijk werd geleverd bestaat in principe geen herroepingsrecht. Dit zijn maar enkele voorbeelden. De volledige lijst van uitzonderingen kan u vinden in artikel VI.53 van het Wetboek Economisch Recht.
Het is ook belangrijk dat consumenten zorgvuldig omgaan met het product. U mag het product bekijken en uitproberen zoals u dat in een fysieke winkel zou doen om de eigenschappen en werking te beoordelen. Niet meer en niet minder.
Wanneer het product verder wordt gebruikt dan nodig is om dit te testen, kan de onderneming in bepaalde gevallen een vergoeding vragen voor waardevermindering van het product.
Welke kosten moet de consument dragen?
Wanneer de consument gebruikmaakt van het herroepingsrecht draagt hij in principe de kosten voor het terugzenden van de goederen tenzij de onderneming heeft aangegeven deze kosten zelf te dragen of hierover geen duidelijke informatie heeft verstrekt vóór het sluiten van de overeenkomst.
De onderneming is nadien verplicht om alle ontvangen betalingen terug te betalen inclusief de standaard leveringskosten. Eventuele bijkomende kosten voor een duurdere leveringsmethode worden niet terugbetaald.
De terugbetaling moet gebeuren binnen veertien dagen nadat de onderneming op de hoogte is gebracht van de herroeping. De onderneming mag de terugbetaling wel uitstellen tot zij de goederen heeft ontvangen of totdat de consument heeft aangetoond dat de goederen effectief werden teruggezonden.
Duidelijke informatie voorkomt problemen
Ondernemingen zijn verplicht om consumenten correct en duidelijk te informeren over het bestaan van het herroepingsrecht, de termijn waarbinnen dit kan worden uitgeoefend en de manier waarop dit moet gebeuren.
Wanneer deze informatie ontbreekt of onvolledig is, kan de herroepingstermijn in bepaalde gevallen worden verlengd.
Heldere communicatie is in het belang van beide partijen. Consumenten krijgen hierdoor meer zekerheid bij aankopen op afstand terwijl ondernemingen door duidelijke communicatie en transparante procedures misverstanden en geschillen kunnen vermijden.
Kortom: Het herroepingsrecht speelt een belangrijke rol in de bescherming van consumenten binnen de digitale economie. Het geeft de consument vertrouwen om aankopen op afstand te doen en draagt tegelijk bij aan een evenwichtige verhouding tussen consument en onderneming.
