Eind 2023, ter gelegenheid van zijn pensioen, ontvangt Axel van zijn collega’s een cadeaubon waarmee hij kan genieten van een driedaags verblijf in een hotel naar keuze aan zee in Frankrijk.
Voordat hij de box opbergt, neemt Axel de algemene verkoopvoorwaarden door. Hij constateert dat de bon twee jaar geldig is. Hij merkt ook op dat het mogelijk is om deze, tot drie maanden na de vervaldatum, in te wisselen tegen betaling van 20 euro.
Gerustgesteld door deze mogelijkheid besluit hij de tijd te nemen om dit verblijf samen met zijn vrouw te organiseren. De geschenkdoos wordt vervolgens opgeborgen en… langzaam vergeten.
Pas begin 2026, een maand na de vervaldatum, herinnert Axel zich het bestaan van de bon. Hij neemt onmiddellijk contact op met het bedrijf om de geplande omruiling te regelen.
Tot zijn grote verbazing weigert het bedrijf zijn verzoek. Het beroept zich op de algemene verkoopvoorwaarden die in 2025 zijn bijgewerkt en die voortaan elke mogelijkheid tot inwisseling na het verstrijken van de geldigheidsduur van de cadeaubon uitsluiten.
Welke voorwaarden zijn nu eigenlijk van toepassing? Kunnen de algemene verkoopvoorwaarden na de aankoop worden gewijzigd?
In principe is het antwoord nee.
De toepasselijke algemene voorwaarden zijn die welke van kracht waren op het moment van de aankoop van de cadeaubon. Om ten aanzien van de consument bindend te zijn, moeten deze bovendien vóór het sluiten van de overeenkomst op duidelijke en begrijpelijke wijze aan hem zijn meegedeeld.
Het verbod op eenzijdige wijziging van de overeenkomst
Het verbintenissenrecht berust op een fundamenteel beginsel: wettig tot stand gekomen overeenkomsten zijn bindend voor de partijen die ze hebben gesloten. Of ook, een onderneming mag de spelregels tijdens de looptijd van de overeenkomst niet eenzijdig wijzigen.
Indien zij haar algemene voorwaarden wenst aan te passen en deze van toepassing wil laten zijn op bestaande overeenkomsten, moet zij:
- de consument op de hoogte brengen van deze wijzigingen,
- en zijn instemming verkrijgen.
Bij gebrek aan instemming blijven de oorspronkelijke voorwaarden van toepassing. Wat meer is, bedingen in de algemene voorwaarden die iets anders zouden voorzien, zijn onrechtmatig en nietig. Deze worden voor niet-geschreven gehouden.
Een oplossing in het voordeel van de consument
In het geval van Axel voorzagen de algemene voorwaarden die op het moment van aankoop van kracht waren, expliciet in de mogelijkheid om de bon tot drie maanden na het verstrijken ervan in te wisselen, tegen betaling van 20 euro.
Het bedrijf kan zich dus niet beroepen op later gewijzigde voorwaarden om deze omruiling te weigeren. Axel heeft dan ook het recht om de toepassing van de oorspronkelijke voorwaarden te eisen en een omruiling te vragen van zijn bon.
Conclusie
Dit voorbeeld onderstreept het belang van de algemene verkoopvoorwaarden in de relatie tussen een onderneming en een consument.
Hoewel ondernemingen vrij zijn om hun voorwaarden aan te passen, mogen ze deze niet met terugwerkende kracht toepassen zonder toestemming van zijn contractspartij, de consument.
Om problemen te voorkomen, wordt consumenten aangeraden de voorwaarden die op het moment van aankoop van toepassing waren op een duurzame drager te bewaren, zodat ze in geval van een geschil hun rechten kunnen doen gelden.
Als Axel niet rechtstreeks met het bedrijf tot een oplossing komt, kan hij uiteraard contact opnemen met de Consumentenombudsdienst, die zal helpen bij het zoeken naar een minnelijke oplossing!
